وبلاگ درس اقتصاد

دبیرستان شاهد صاحب الزّمان قم سال دوم رشته ادبیات و علوم انسانی

سوالات امتحانی درس اقتصاد(جدید) بخش اول

فصل اوّل:

اقتصاد چیست؟

* چرا علم اقتصاد را می‌آموزیم؟

1-    منبع رفع نیازهای مادی انسان چیست؟

2-    در یک تصویر بسیار ساده از زندگی مادی انسان با دو مفهوم ................ و .............. رو به رو هستیم.

* نیازهای انسان

3-    ..................... محرک انسان برای فعالیت و تلاش اقتصادی است.

4-    آیا با گذشت زمان تمام نیازهای انسان برطرف می‌شود؟ توضیح دهید.

5-    منظور از این که گفته می‌شود «انسان موجودی سیری ناپذیر است» چیست؟

* منابع و امکانات

6-    درباره‌ی منابع و امکانات موجود چه نکاتی قابل اشاره است؟

7-    چرا با وجود ذخایر معدنی فراوان بهره برداری کامل از آن ها میسر نیست؟

8-    با ذکر یک مثال در مورد «قابلیت‌های مصرف متعد منابع و امکانات» توضیح دهید.

* طرح مسئله‌ی اقتصادی

9-    ملاک بهترین بودن برای استفاده از منابع و امکانات چیست؟

الف) کسب بیش‌ترین میزان تولید  کسب سطح بالاتری از رفاه برای انسان

ب) گسترش و پیشرفت تمدن بشری  تثبیت قیمت کالاهای تولیدی در طی زمان

ج) کسب سود بیش‌تر و تولید کالاهای تجملی و گران قیمت  گسترش مصرف گرایی و رفاه زدگی برای همه

د) استفاده از منابع برای تقویت نظامی  رسیدن به خودکفایی و نجات از اوبستگی

10-در مورد روند تدریجی شکل گیری علم اقتصاد توضیح دهید.

* علم اقتصاد درباره‌ی چه موضوعاتی بحث می‌کند؟

11-برای شناختن موضوعات علم اقتصاد، تصویر ساده‌ای از اقتصاد جامعه مدنظر است. در این مورد توضیح دهید.

12-موضوع اصلی علم اقتصاد ................... است. 

* بازیگران و فعالان در عرصه‌ی اقتصاد

13-اگر در جامعه فقط دو گروه مصرف کنندگان و تولید کنندگان وجود داشته باشد، چه مشکلاتی ممکن است بروز پیدا کند؟ (دو مورد)

14-دولت چگونه نقش خود را به عنوان بازیگر اقتصاد در جامعه ایفا می‌کند؟

15-در مورد نقش نظارتی سازمان‌های اقتصادی بین المللی در اقتصاد جهان توضیح دهید.

16-بازیگران و فعالان عرصه‌ی اقتصاد جهان چهار گروه هستند که عبارت‌اند از: ..............

17-بنگاه اقتصادی را با ذکر مثال تعریف کنید.

* آیا اقتصاد علم است؟

18-دانشمندان برای یافتن روابط علت و معلولی بین پدیده‌های مورد مطالعه‌ی خود، دست به چه اقداماتی می‌زنند؟

19-درباره‌ی جایگاه کنونی علم اقتصاد بین علوم و معارف بشری توضیح دهید.

20-چرا دانش آموزان نخبه برای انتخاب رشته‌ی تحصیلی دانشگاهی، اقتصاد را جزء اولویت‌های خود قرار می‌دهند؟

21-وفور مقالات و نشریات علمی اقتصادی نشان دهنده‌ی چه نکته‌ای است؟

* تعریف علم اقتصاد

22-تصمیماتی که انسان در مورد مسائل اقتصادی می‌گیرد عمدتاً ریشه در .............. او دارند و باید از طریق ................ عمل شوند.

23-علم اقتصاد را تعریف کنید.

24-سه نکته‌ی مهم را در تعریف علم اقتصاد بیان کنید.

25-هدف علم اقتصاد چیست؟

الف) پیش بینی برخی مشکلات که ممکن است در عرصه‌ی اقتصادی بروز کند.

ب) هدایت انسان برای انتخاب بهترین روش استفاده از منابع و امکانات

ج) راهنمایی انسان در چگونگی کاهش نیازهای نامحدود خود

د) حذف موانع تولید

26-درست یا نادرست بودن جملات زیر را مشخص کنید.

الف) از نظر اسلام رسیدن به رفاه و توانگری مادی پسندیده است.

ب) جوامع به کمک علم اقتصاد می‌توانند برای استفاده از منابع نامحدود خود روش مناسب‌تری بیابند. 

27-عبارت «الکاد علی عیاله کالمجاهد فی سبیل الله» بیانگر چه مفهومی است؟

28-«من لا معاش له لا معاد له» مرتبط با کدام نکته است؟

الف) اگر دنیا را رها کنی به آخرت و معاد خواهی رسید.

ب) داشتن دنیا برابر با نداشتن آخرت است.

ج) معاش نداشتن به معنی نداشتن معاد نیست.

د) معاش نداشتن به معنی نداشتن معاد است.

29-کشوری که وضعیت اقتصادی آن نابه سامان است از نظر اجتماعی، سیاسی و فرهنگی چه وضعیتی خواهد داشت؟

30-به چه دلیل علم اقتصاد دارای اهمیت بسیار زیادی است؟ زیرا ............

الف) کالاها و خدمات مختلف را مورد مطالعه قرار می‌دهد.

ب) در عرصه‌ی مسائل اقتصادی راه انتخاب بهتر را به انسان می‌آموزد.

ج) انسان در همه‌ی عمر خود به مسائل و کالاهای مادی نیازمند است.

د) تأمین زندگی مادی انسان را به عهده دارد.

* علم اقتصاد و تعالیم اسلامی

31-عبارات درست و نادرست را مشخص کنید.

الف) در اسلام نعمت‌های الهی بی حد و حصر و نامحدود معرفی می‌شود.

ب) نامحدود بودن نیازهای انسان مرتبط با مصرف گرایی و تأکید بر مادیات است.

ج) فرض نامحدود بودن نیازهای انسان با الگوی مصرف اسلامی ناسازگار است.

د) محدودیت منابع در دسترس با اعتقاد به بی‌حد و حصر بودن نعمت‌های الهی ناسازگار نیست.

32-.     هدف جامعه‌ی مصرفی غیر اسلامی .................. و هدف جامعه‌ی اسلامی ............. است

33-آیا پذیرفتن فرض محدود بودن منابع در دسترس انسان با اعتقاد به بی‌حد و حصر بودن نعمت‌های الهی ناسازگار است؟ توضیح دهید.

34-کدام یک از موارد زیر می‌تواند جزء دلایل عدم تقابل بین پیش فرض‌های اولیه‌ی علم اقتصاد و تعالیم اسلامی باشد؟

الف) استفاده‌ی نادرست و کشف نکردن راه استفاده از منابع و امکانات

ب) استفاده‌ی بیش از حد از منابع و امکانات و سرعت در استفاده از آن‌ها

ج) عدم تفکیک بین منابع انسانی و غیر انسانی و عدم سرعت در استفاده از آن‌ها

د) عدم استفاده از منابع و امکانات که در یک زمان خاص مفید می‌باشند.

35-جامعه‌ی اسلامی و جامعه‌ی غیر اسلامی در راه رسیدن به خواسته‌های خود به ترتیب چگونه‌اند؟

الف) سیری ناپذیر ـ سیری ناپذیر

ب) سیری پذیر ـ سیری ناپذیر

ج) سیری ناپذیر ـ سیری پذیر

د) سیری پذیر ـ سیری پذیر  

* چند مفهوم اولیه

36-اصطلاحات زیر را تعریف کنید.  

الف) کالا                                                    ب) هزینه‌ی فرصت

37-مفهوم خدمات را با ذکر مثال توضیح دهید

38-چه تفاوتی یبین کالاهای مصرفی و واسطه‌ای وجود دارد؟ با مثال شرح دهید.

39-کالاهایی که نیازهای اولیه را برطرف می‌کنند، کالاهای .............. و کالاهایی که برای تأمین نیازهای کم اهمیت‌تر مصرف می‌شود، کالاهای ................. نام دارند.

40-اگر فردی از خرید کتاب مورد نظر خود صرف نظر کرده و پول خود را صرف خرید لباس کند، چه نوع هزینه‌ای پرداخت کرده است؟

الف) هزینه‌ی فرصت از دست رفته‌ی کتاب

ب) هزینه‌ی فرصت از دست رفته‌ی لباس

ج) هزنیه‌ی فرصت از دست رفته‌ی سایر نیازهای اساسی

د) هزینه‌ی کالای مصرفی

41-دو کالای واسطه‌ای و دو کالای مصرفی نام ببرید.

42-کدام یک از موارد زیر جزء خدمات واسطه‌ای است؟

الف) خدمات درمانی                                                ب) خدمات پلیس

ج) خدمات مشاوره‌ای مهندسی                                   د) خدمات آموزشی

43-کالای بادوام را با ذکر مثال تعریف کنید.

44-در اقتصاد چه هنگام کالایی را سرمایه‌ای می‌نامند؟

45-اگر قادر باشیم زمینی را که در اختیار داریم هم زیر کشت پنبه و هم گندم ببریم و در نهایت اقدام به کشت گندم کنیم، می‌گوییم:

الف) اگر پنبه می‌کاشتیم سود بیش‌تری به دست می‌آوریم.

ب) در کشت گندم تجربه‌ی بیش‌تری کسسب کرده‌ایم.

ج) هزینه‌ای فرصت کشت پنبه را از دست داده‌ایم.

د) هزینه‌ی فرصت گندم را از دست داده‌ایم.

برای هر یک از کالای ضروری و تجملی دو مثال بنویسید. 

پاسخ‌های تشریحی

1-    امکاناتی که طبیعت در اختیار انسان گذاشته است.

2-    نیازهای انسان ـ منابع و امکانات

3-    نیازهای انسان

4-  خیر؛ در واقع با برآورده شدن هر نیاز، نیاز جدیدی مطرح می‌شود و به این ترتیب همراه با ظهور نیازهای جدید، انسان به فعالیت بیش‌تر برای ارتقای سطح زندگی خویش می‌پردازد.

5-  این است که با برآورده شدن پاره‌ای از نیازهای انسان، احساس بی نیازی به او دست نمی‌دهد، بلکه نیازهای تازه‌ای در او شکل می‌گیرد و او با عطش بیش‌تری درصدد رفع این نیازها برمی‌آید.

6-  نکته‌ی اول این که منابع و امکانات موجود در دسترس انسان محدود است. دومین نکته این است که منابع و امکانات مذکو قابلیت‌های مصرف متعددی دارند.

7-    الف) به دلیل ناشناخته بودن بسیاری از این ذخایر

ب) به علت محدود بودن دانش فنی بشر

8-  بیش‌تر منابعی که در دسترس انسان قرار دارد منحصراً برای رفع یک نیاز معین به کار نمی‌رود، بلکه برای برآوردن نیازهای دیگر نیز از آن‌ها استفاده می‌شود؛ مثلاً زمین‌های کشاورزی را هم می‌توان برای تولید پوشاک به زیر کشت پنبه برد و هم برای تهیه‌ی غذا در آن گندم کاشت.

9-  گزینه‌ی «الف»: ملاک بهترین بودن برای استفاده از منابع و امکانات این است که با استفاده از منابع و امکانات موجود بتوان بیش‌ترین میزان تولید را به دست آورد و سطح بالاتری از رفاه را برای انسان فراهم کرد.

10-انسان در طول زمان با به کارگیری قوای فکری خود همواره درصدد انجام «بهترین انتخاب» و یافتن «بهترین راه» بوده است. حاصل این تلاش فکری، پدید آمدن «اندیشه‌ی اقتصادی» است. با گسترش و پیشرفت تمدن بشری و به ویژه پیشرفت علم ریاضی، اندیشه‌ی اقتصادی بشر نیز تکامل بیش‌تری یافت و با عنوان «علم اقتصاد» در جایگاه یکی از مهم‌ترین معارف بشری و علوم دانشگاهی قرار گرفت.

11-افراد جامعه در قالب خانوارها برای رفع نیازهای خود، به کالاها و خدمات خاصی احتیاج دارند. آن‌ها برای تهیه‌ی کالاها و استفاده از خدمات مورد نیاز خود پول هم می‌پردازند. تولیدکنندگان با هدف کسب سود، کالاها و خدمات مورد نیاز مردم را تولید و عرضه می‌کنند. آن ها این کالاها و خدمات را در بازارها عرضه می‌کنند و به فروش می‌رسانند.

12-مسئله‌ی انتخاب

13-در این حالت، نبود یک نهاد برای ایجاد نظم و انظباط و نظارت بر عملکرد اقتصاد احساس می‌شود. همچنین تمایلی برای تولید برخی کالاها و خدمات به طور معمول از سوی بنگاه‌های خصوصی وجود ندارد.

14-دولت می‌تواند با نظارت بر عملکرد تولید کنندگان، از یک سو آن‌ها را به رعایت بعضی ضوابط و قوانین ملزم کند و از سوی دیگر، با در نظر گرفتن مصالح جامعه سیاست‌هایی را اعمال کند که تولید یک کالا رونق پیدا کند یا بیکاری در یک بخش از کشور از بین برود.

15-سازمان‌های اقتصادی بین المللی با فعالیت و نظارت خود در سطح جهان موجب می‌شوند روابط اقتصادی بین کشورها بیش‌تر رونق گیرد و حقوق همه‌ی طرف‌های درگیر در تجارت جهانی حفظ شود.

16-مصرف کنندگان، تولیدکنندگان، دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی.

17-هر نوع سازمان، تشکیلات و شرکت یا واحد تجاری که به عرضه‌ی کالا و خدمات می‌پردازد، بنگاه محسوب می‌شود؛ مانند بانک ملی ایران و بقالی محل.

18-به انجام مشاهدات، جمع آوری اطلاعات و سپس طبقه بندی آن‌ها می‌پردازند. در مرحله‌ی بعد برای توجیه واقعیت‌های مورد مطالعه نظریات خود را ارائه می‌دهند و سپس با بررسی بیش‌تر، نظریات مطرح شده را ارزیابی می‌کنند و درباره‌ی رد یا قبول آن‌ها تصمیم می‌گیرند.

19-امروزه علم اقتصاد جایگاه رفیعی بین مجموعه‌ی علوم و معارف بشری دارد. رشته‌ی اقتصاد در معتبرترین دانشگاه‌های جهان به عنوان یک رشته‌ی تحصیلی مهم مورد توجه است و جزء انتخاب‌های اول دانش آموزان نخبه و مستعد برای ورود به دانشگاه محسوب می‌شود.

20-زیرا هم عمق علمی بالایی دارد و هم به دلیل نیاز مؤسسات دولتی و نیز شرکت‌ها و مؤسسات خصوصی به خدمات و مطالعات اقتصاددانان از بازار کار خوبی برخوردار است.

21-این که در جهان امروز اهمیت علم اقتصاد و متخصصان این رشته روز به روز بیش‌تر مورد توجه قرار می‌گیرد.

22-نیازها و خواسته‌های نامحدود، به کارگیری منابع و امکانات محدود و در دسترس.

23-علم اقتصاد علمی است که انتخاب‌های بشر را به صورت رابطه‌ی بین منابع و عوامل تولید کمیاب (که موارد استفاده‌ی مختلف دارند) و نیازهای مادی نامحدود او مطالعه کرده و با ارائه‌ی بهترین انتخاب‌ها، رفتارهای فردی و جمعی انسان را مدیریت می‌کند.

24-نامحدود بودن نیازها، محدود بودن منابع و قابلیت مصارف متعدد منابع.

25-گزینه «ب»

26-الف ) درست                              ب) نادرست

27-از نظر اسلام اقتصاد در زندگی فرد اهمیت ویژه‌ای دارد. در اسلام تلاش برای رفع فقر و رسیدن به رفاه و توانگری مادی پسندیده است و فردی که برای ارتقای سطح زندگی خانواده‌اش می‌کوشد، همانند کسی که در راه خدا جهاد می‌کند، شایسته‌ی تقدیر است.

28-گزینه «د»: اسلام در دسترس نبودن معاش را خطری می‌داند که اعتقادات انسان را تهدید می‌کند.

29-چنین کشوری بسیار آسیب‌پذیر می‌شود و از نظر اجتماعی و سیاسی به بحران‌های گسترده دچار می‌گردد . چنین جامعه‌ای نمی‌تواند با اتکا به فرهنگ ملی خود، مسیر آینده‌ی خویش را تعیین کند و به شدت تحت تأثیر فرهنگ‌های مهاجم قرار می‌گیرد.

30-گزینه «ب»

31-الف) درست                               ب) نادرست                   ج) نادرست                    د) درست

32-افزایش مصرف و رفاه زیاد و تجملات، ارتقای سطح فرهنگی و تعالی فکری انسان.

33-خیر؛ ممکن است پایین بودن سطح دانش فنی انسان سبب محدودیت منابع باشد. سطح پایین دانش فنی در جامعه سبب می‌شود که انسان نتواند نعمت‌های فراوان را چنان که باید بشناسد و از آن‌ها بهره‌برداری کند، در نتیجه فقط به استفاده از قسمت ناچیزی از آن‌ها بسنده می‌کند. هم چنین ممکن است محدودیت منابع به سبب استفاده‌ی نادرست و مصرف بیش از حد باشد؛ مثلاً منابعی که باید در خدمت آبادانی و افزایش سطح رفاه انسان‌ها قرار گیرد، ممکن است صرف کشتار و جنگ افروزی شود.

34-گزینه «الف»

35-گزینه «الف»

36-الف) کالا عبارت است از شیئی که برای تأمین و رفع یکی از نیازهای انسان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ب) هزینه‌ی فرصت یا هزینه‌ی فرصت از دست رفته بیانگر آن چیزی است که از آن صرف نظر کرده و به عبارتی آن را از دست داده‌ایم.

37-آن چه انسان در مقابل پول خریداری می‌کند و به وسیله‌ی آن نیازهایش را برطرف می‌سازد فقط در اشیای فیزیکی خلاصه نمی‌شود؛ برای مثال انسان به دانستن نیاز دارد و برای رفع این نیاز باید به مؤسسات آموزشی مراجعه کند و با پرداخت پول، آموزش مورد نیاز خود را خریداری نماید. در این مثال، او کالای قابل لمسی را خریداری نکرده است اما در ازای پولی که پرداخت کرده بر دانسته‌های خود افزوده است.

38-کالاهایی که در بازار عرضه می‌شوند و به فروش می‌رسند، ممکن است توسط مصرف کنندگان نهایی خریداری شوند و به مصرف برسند که به آن‌ها کالاهای مصرفی می‌گوییم. هم چنین، هرگاه تولیدکنندگان دیگری برای ادامه‌ی فرایند تولید و تبدیل آن‌ها به کالاهای مختلف دیگر، آن‌ها را خریداری کنند و مورد استفاده قرار دهند، آن‌ها را کالاهای واسطه‌ای می‌نامیم؛ برای مثال گوجه فرنگی‌ای که خانوارها تهیه می‌کنند و به مصرف می‌رسانند، کالای مصرفی نام دارد اما وقتی همان گوجه فرنگی توسط کارخانه‌ها خریداری می‌شود و برای تولید کالاهای دیگر مثل رب گوجه فرنگی به کار می‌رود، کالای واسطه‌ای نام دارد.

39-ضروری، لوکس و تجملی

40-گزینه «الف»

41-کالای واسطه‌ای: ورقه‌ی آهن، لامپ اتومبیل

کالاهای مصرفی: اتومبیل، پوشاک

42-گزینه «ج»

43-برخی کالاهای مصرفی، خودشان مصرف نمی‌شوند بلکه در طول زمان خدمات ارائه شده از سوی آن‌ها مورد مصرف قرار می‌گیرد؛ مثل اتومبیل و یخچال در منزل؛ به این کالاها در اقتصاد کالای بادوام گویند.

44-اگر کالاهای بادوام، در فرآیند تولید و به وسیله‌ی بنگاه‌های تولیدی به کار گرفته شودند، کالای سرمایه‌ای نامیده می‌شوند.

45-گزینه «ج»

46-کالای ضروری: مسکن، خوراک

47-کالای تجملی: لوستر، فرش ابریشمی


+ نوشته شده در  89/10/05ساعت 13:6  توسط محمد رفیعی  |